چگونگی اوضاع حیات سیاسی ملت اوزبیک در ولایت بدخشان

ولایت بدخشان یکی ازولایات دور افتاده افغانستان بوده، که ولایت مذکور با شمول مرکز 28 واحد اداری در تشکیلات دولت دارد. در ولایت بدخشان 8 قوم زندگی نموده، با 8 زبان برادرانه تکلم میکنند، اکثریت ایشان بر زبان یک دیگر آشنائی دارند. پیشه مردم بدخشان را، دهقانی ومالداری تشکیل داده وبه کسب تجارت آشنائی کم دارند. از نگاه استعداد وابتکار، شخصیت های خوب و مقام یافته دارد وبا تاسف اشخاص تعلیم یافته ان در خارج از بدخشان زندگی میکنند . قوم هایکه در ولایت بدخشان برادرانه زندگی میکنند عبارت اند از قو م های اوزبیک ، تاجک ، قرغیز ، گجر ، وخی ،شغنی ، پامیری وهزاره ها اند . هر کدام زبان جداگانه دارند. بدون شک موجودیت اقوام در بدخشان باعث زینت بدخشان شده است .

قرار معلومات تحلیلگران وسروی های انجام شده درمورد بدخشان، در میان سایر اقوام ساکن درین ولایت، تنها قوم اوزبیک، دارای تعداد بیشتر نفوس اند.واگر به شکل دقیقتر یاد آورشویم 40% نفوس ولایت ملیونی بدخشان را اوزبیک ها زینت بخشیده اند، بیشترین ساحه های جنگلات وزمین های زراعتی در ولایت بدخشان مربوط قلمروی قوم اوزبیک نشین ویا هم به ملکیت ایشان تعلق دارد. از ولسوالی کشم تا مرکز بدخشان 110 کیلومتر سرک در دوره حکومت جلالتمآب آقای حامد کرزی رئیس جمهور کشور به شکل پخته واساسی ساخته شده که 70 کیلومتر سرک مذکور در ساحه اوزبیک نشین بدخشان واقع شده است. هم چنان میدان هوائی بدخشان در خاک اوزبیک ها اعمار و تاسیس شده و تیم PRT فعلاً در قلمرو و خاک اوزبیک نشین مستقر هستند. ومشهور ترین مکان بدخشان بنام قره کمر نیز در ساحه ای قلمروی ارگو که مربوط به قوم اوزبیک نشین است، موقعیت دارد. شهر جدید بدخشان خاک اوزبیک های بدخشان است. همچنان بزرگترین ولسوالی در ولایت بدخشان، ولسوالی ارگو است که به تعداد 120000 تن نفوس داشته و 65000 هزار واجدشرایط رای دهی برای اشتراک در انتخابات را دارد. اوزبیک ها در 14 ولسوالی بدخشان مسکن گزین اند که ولسوالی های مذکور عبارت از: ولسوالی کشم ، تشکان ، درایم ، ارگو ، شهربزرگ ، یفتل ها ، خاش ، جرم ، بهارک ، وردوج و پامیرمیباشند. با کمال افتخارباید گفت که اوزبیک های ساکن درین ولایت، در تمام دوره های انتخابات بعد از حکومت موقت عا قلانه سهم گرفته با کمال صداقت و اخلاص، وجیبه ملی شان را ادا نموده اند.

این قوم بیچاره و مظلوم در طول تاریخ از محرومیت های سیاسی واقتصادی در ولایت مذکور رنج برده و تحت تاثیر قوم خاص بنام تاجک ها که رهبری آن را استاد ربانی بعهده داشته و از عدم توجه موصوف، قوم اوزبیک در دوران جهاد و مقاومت وابستگی به حزب اسلامی را پیدا کردند. سلاح وامکانات کم ویا زیادی را ازین آدرس بدست آورده و جبهه ای را تشکیل دادند تا از گزند روزگار سیاسی در امان باشند .

و همیشه تلاش های پیگیری صورت گرفته، تا از حقوق این ملت مظلوم، قوم هایکه در مقام رهبریت قرار داشته اند، سوء استفاده نمایند که نمودند. و نا گفته نباید گذاشت که این قوم چنانچه درعرصه جهاد ومقاومت از خود ایثار وفدا کاری های داشته اند، درعرصه صلح وثبات هم برای نخستین بار به پروسه دایاگ پیوسته وسلاح های دست داشته ایشان را به نماینده های با صلاحیت دولتی تسلیم نمودند. چنانچه قبلا یاد آوری نمودیم این قوم با درک رسالت های اجتماعی شان بخاطر تعیین سرنوشت کشوردر پروسه های انتخابات اشتراک نموده ودر انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته به جلاالتمآب حامد کررزی رئیس جمهور منتخب کشور رای دادند و قاطعانه حمایت نموده اند. و به صراحت می توان ادعا کردکه ، بعد از انتخابات اندکترین توجه ازطرف مقام عالی ریاست جمهوری به قوم های اوزبیک ساکن در ولایت بدخشان صورت نگرفته است.

دردور اول انتخابات یک نماینده در شورای ولایتی داشتند و فعلاً هم یک نماینده در شورای ولایتی دارند. برای نخستین بار در تاریخ سیاسی بدخشان، یک جوان با احساس که از متن ملت برخواسته وبحیث نماینده منتخب با بیشترین رای وارد خانه ملت شد. موصوف در یک خانواده روحانی وعلم پرور بدنیا آمده است که قبلا مصروف فعالیت های تجارتی واقتصادی بوده که بنا به درخواست اکثریت قاطع از مردم دست به اقدام سیاسی زده وخود را بحیث نامزد در انتخابات ولسی جرگه اعلام داشت. الحاج صفی الله مسلم قبلا نه شخص سیاسی بوده ونه هم درزدو بندی های سیاسی کدام حصه ای داشته است، فقط بحیث یک خدمتگار ، همیشه جهت رفاه وآسایش ملت اش کوشیده وزمینه کار وفعالیت را به تعداد کثیری از جوانان مساعد ساخته است. نتیجه همان مجاهدت وخدمات ارزشناک وی بود که در مبارزات انتخاباتی با کسب 14000 رای که کمیسیون از ان جمله فقط 8832 رای را اعلام داشته اند، توانست به مجلس نمایندگان راه یابد. اکنون این ملت افتخار دارد که یک نماینده واقعی بدون کدام فشار سیاسی ، اقتصادی و غیره را انتخاب نموده اند و امیدوارند که این نماینده بتواند در آینده حقوق حقه و تلف شده سال های گذشته ایشان را، به همکاری نهاد های دولتی، شخص رئیس جمهور، جامعه جهانی و کشور های دوست بدست بیاورد .

اگر بدون درنظرداشت تبعیضات وتعصبات قومی ولسانی، به یک داستان خیلی حساس اشاره شود، البته دور از موضوع نخواهیم رفت وهم چنان برای مخاطب شاید غیر قابل قبول باشد که در 28 واحد اداری بدخشان یک نفر هم از ین ملیت در پست های دولتی، درسطح مرکز ولایت وولسوالی های بدخشان، به حیث مدیر درخدمت ملت قرار ندارد.

مقام ولایت (والی)،معاون والی و تمامی روسا دوایر دولتی ،ولسوالی ها، قوماندان های امنیه، خارنوالان ، مدیریت های معارف ،مدیریت های حقوق وغیره شامل این داستان غم انگیز میشود واگر یک تیم حقیقت یاب، از طرف نهادهای دولتی ویاهم از نهادهای غیر دولتی غرض بررسی همین موضوع به ولایت بدخشان اعزام شوند، واقعیت آنچنان که است برایشان روشن میشود. از قوم که بیشتراز40٪ نفوس این ولایت را بخود اختصاص داده است، یک خدمتگار در مدیریت های این ولایت نداشته باشند. افسوس و صد افسوس کجا است عدالت؟ کجا است مشارکت؟ و کجا است وحدت ملی؟......؟

ولی بازهم با افتخار می توان گفت که این ملت قانون پذیر و بی دفاع، دائما از حکم مقامات ذیصلاح در تمام عرصه ها، اطاعت و پیروی نموده واز تماماً قوانین، مقررات هدایات سائر مقام های ذیصلاح با جان ودل اطاعت فرموده اند. وبدون کدام تعصب و تبعیض حاضر در خدمت بوده اند و اولاد های ایشان در صفوف پولیس ملی و اردوی ملی مصروف مبارزه جهت تامین امنیت هستند وازین بابت سالانه ده ها فرزند شان را شهید و زخمی داده اند ودر تامین امنیت وثبات بدون کدام امتیاز، همکار دولت ودر خدمت دولت قرار داشته وقرار دارند .

این بار فقط غرض تطبیق عدالت اجتماعی، وحدت و مشارکت ملی وتطبیق یکسان قانون، جوانی را انتخاب نموده و آدرسی در خانه ملت برای خود اختصاص داده اند و نماینده به پارلمان معرفی نموده اند، از مقامات ذیصلاح احترامانه میخواهند حق و حقوق این قوم بزرگ که در گذشته ها زورمندان غصب نموده بودند، بعد از این تاریخ صدای این ملت را بگوش حکمرانان و دولتمردان وطن و هم چنان بگوش نهاد های اجتماعی ، سیاسی و مدنی و حقوقی برساند . ملتی بنام اوزبیک در بدخشان موجود است، حد اقل معاون ولایت ، رئیس معارف ، رئیس سره میاشت، 5 ولسوال ، 5 قومندان امنیه ، 5 مدیر معارف ، 5 مدیر حقوق ، 5 خارنوال ، 5 مدیر احصایه ، 5 مدیر زراعت در 28 واحد اداری از قوم اوزبیک در ولایت بدخشان تعیین و توظیف شوند تا شعار عدالت اجتماعی و مشارکت ملی و همدلی وهمبستگی و هماهنگی خوبتر و بهتر در حیات سیاسی ومدنی اقوام ساکن در ولایت بدخشان تحکیم وتحقق پیدا کند تا بدینوسیله قوم اوزبیک احساس بیگانگی و محرومیت از اوضاع سیاسی دربدخشان را نداشته وخدمت گزاران خویش را در آئینه دولت ببینند.

البته همه این سطور، جزء از واقعیت های عینی اما تلخ قوم اوزبیک ساکن در بدخشان است که بدون در نظر داشت تعصب وتبعیض، فقط با اراده نیک، جهت اصلاح دوائر دولتی، به مقامات ذیصلاح ارائه میگردد، امید است تا از متن این سطور سوء تعبیر ها نشود وگام های عملی جهت مبارزه برعلیه این بی عدالتی، درین ولایت برداشته شود، تا عدالت، وحدت وهمبستگی ملی تامین شود وتمامی ساکنین این ولایت از حقوق وامتیازات مساوی برخوردار بوده وبرادروار به زندگی معمولی خویش ادامه دهند. البته درهمین صورت است که ما ادعای وحدت واتفاق را جامه عمل پوشانده واز بی احساسی وبی علاقگی شهروندان مان میکاهیم.

به امید طلوع سپیده دمی که بتواند تاریکی این همه بی عدالتی ها را از گوشه خاک کشور بزداید.